باوند بهپور

بازگشت به صفحه‌ی اصلی

آتش‌ها در کوهستان‌ها

۲۶ بهمن ۱۳۸۹

کبریت توکلی با سیصد کارگر، سالانه ده میلیارد جعبه کبریت تولید می‌کند. هر جعبه کبریت‌ معمولی توکلی حدوداً چهل کبریت دارد. کبریت توکلی سالانه چهارصد میلیارد کبریت بی‌خطر تولید می‌کند. با توجه به این‌که این کارخانه در اواخر جنگ جهانی اول به سال ۱۹۱۷ میلادی در ایران تأسیس شده و بیش از نود سال فعالیت کرده، تا کنون چند هزار میلیارد کبریت بی‌خطر تولید کرده است.

کبریت توکلی می‌تواند به هر انسان زنده سالانه شصت عدد کبریت بی‌خطر بدهد.

در روز چهارشنبه ۷ مرداد ۱۳۸۸ ساعت ۱۰:۳۷ سایت «راسخون» متعلق به «سازمان اوقاف و امور خیریه» به نقل از «خانواده‌ی سبز» مطلبی نوشته است تحت عنوان «بزرگترین کارخانه‌ی کبریت‌سازی جهان را داریم» بدین مضمون: «امروزه درتمام دنیا، فندک جایگزین کبریت شده است. کارخانه‌های بزرگ کبریت‌سازی جهان هرکدام محصول خاصی را تولید می‌کنند. یک کارخانه کبریت تزئینی، یکی دیگر کبریت شومینه و … ولی کبریت‌سازی توکلی تنها کارخانه در جهان است که تمامی محصولات را تهیه و تولید می‌کند. مهندس توکلی می‌گفت: هم اکنون در جهان هر عدد کبریت به قیمت ۲ دلار فروخته می شود که در این میان کبریت توکلی تنها با قیمت ۵۰ سنت ارائه می شود و با افتخار می‌گوید که بزرگترین تولید‌کننده‌ی کم‌هزینه و مؤثر در جهان هستیم‌.»

کبریت توکلی معمولاً یا عکس یک حیوان را روی قوطی کبریت می‌اندازد یا تبلیغ می‌کند. حیواناتی که بر روی کبریت توکلی نقش می‌بندند متنوع‌اند و ماهیتی شمایلی دارند. کبریت توکلی، استانداردِ فرهنگ ماست.

کبریت توکلی در سمت دیگر خود جعبه‌های کوچک خود، ۲۲ بهمن را به مصرف‌کنندگان تبریک می‌گوید. و چون در طول سال استفاده می‌شود، تمام ایام سال تبریک می‌گوید و مصرف‌کنندگان نیز به هنگام روشن‌کردن کبریت‌هایشان به آن فکر می‌کنند.

بیشتر کبریت‌های تولید شده از سال ۱۸۴۴ به این سو را بی‌خطر می‌نامند چون کبریت‌های اولیه حاوی فسفر سفید بودند و فسفر سفید هم برای تولیدکنندگان و هم برای مصرف‌کنندگان خطرناک بود و آن‌ها را مبتلا به فساد آرواره و امراض استخوان می‌ساخت. در آن دوران، میزان فسفر موجود در یک جعبه کبریت برای کشتن یک انسان کافی بود.

کبریت توکلی در تاریخ ایران در کنار مصارف خانگی به منظور روشن کردن توپ‌های رضاشاهی، کوکتل مولوتف‌‌، سوزاندن پرده‌ی سینما، گیراندن سیگارهای سربازان، معتادان، زندانیان و محکومین به اعدام، خودسوزی،  برافروختن آتش در کوهستان‌ها، آتش‌زدن گربه‌‌های محله، پر کردن بعد از ظهرهای طولانی کودکان، روشن کردن چراغ‌های الکلی عروسی‌ها و نهایتاً سوزاندن سطل‌های زباله به کرات استفاده شده و بدین‌ترتیب بی‌تردید یکی از نمادهای پایدار هویت ملی ماست. چوب کبریت از درخت صنوبر تبریزی ساخته می‌شود و به اصطلاح گوگرد آن از ترکیب ۱۲ ماده شیمیایی تهیه می‌گردد که با سلیکوم حیوانی به چوب کبریت چسبانده می‌شود.

آخرین نکته‌ای که برای لذت بردن از این نمایشگاه باید بدانید آشنایی با مجله‌ی Vogue و هنر تذهیب است.

یادداشت برای نمایشگاه ملودی حسین‌زاده تحت عنوان «لک‌لک‌ها باز نخواهند گشت»، در گالری طراحان آزاد، ۳ تا ۸ مهر ۱۳۸۸.

یادداشت نمایشگاه